От "народной религиозности" к "проживаемой религии": дискуссия в польской антропологии религии
DOI:
https://doi.org/10.22394/2073-7203-2016-34-3-172-188Ключевые слова:
проживаемая религия, религиозная культура, традиционная крестьянская культура, польша, католицизм, богородичные культы, паломничество, народная религияАннотация
Статья посвящена теоретической дискуссии вокруг ключевых терминов современной польской антропологии религии - «народная религия» («народная религиозность») и «проживаемая религия». Автор характеризует тенденцию последних десятилетий как переход от первого термина ко второму. Показано, что смена подходов и терминов связана с трансформацией самого польского общества, в частности, того, что считалось «традиционной крестьянской культурой», с которой ассоциировалась «народная религиозность». Динамичное современное общество, вовлеченное в транснациональные и трансденоминационные процессы, требует дальнейшего пересмотра прежних моделей. Статья построена на обобщении богатого материала, собранного польскими исследователями, и в то же время обсуждаемые концепции и подходы рассматриваются в контексте эволюции мировой антропологии.Скачивания
Библиографические ссылки
Baraniecka-Olszewska, K. (2013) Ukrzyżowani. Współczesne misteria męki Pańskiej w Polsce. Toruń: Fundacja na rzecz Nauki Polskiej.
Bartmiński, J. (red.) (1996, 1999, 2012, 2012) Słownik stereotypów i symboli ludowych, t. 1 cz. 1-4. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Bowman, M. (2003) “Vernacular Religion and Nature: The ‘Bible of the Folk’ Tradition in Newfoundland”, Folklore 114(3): 285-295.
Bukraba-Rylska, I. (2008) “Religijność ludowa i jej niemuzykalni krytycy”, Miesięcznik ZNAK 3: 11-30.
Czarnowski, S. (1938) Kultura. Warszawa: “Wiedza i Życie”.
Czarnowski, S. (1956) Dzieła, t. 1. Studia z historii kultury. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Eliade, M. (1996) Sacrum i profanum. O istocie religijności, tłum. Robert Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR.
Freedberg, D. (2005) Potęga wizerunków. Studia z historii i teorii oddziaływania. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Gadamer, H.-G. (1960) Wahrheit und Methode. Grundzuge einer philosophischen Hermeneutik. Tubingen.
Hall, D.D. (red.) (1997) Lived Religion in America: Toward a History of Practice. Princeton, New Jersey: Princeton University Press.
Hall, D.D. (1997) “Introduction”, in D.D. Hall (red.) Lived Religion in America: Toward a History of Practice, pp. vii-xiii. Princeton, New Jersey: Princeton University Press.
Hervieu-Léger, D. (1997) “‘What Scripture Tells Me’: Spontaneity and Regulation Within the Catholic Charismatic Renewal”, in D.D. Hall (red.) Lived Religion in America: Toward a History of Practice, pp. 22-40. Princeton, New Jersey: Princeton University Press.
Jansen, W. (2012) "Old Routes, New Journeys: Reshaping Gender, Nation and Religion in European Pilgrimage", in W. Jansen, C. Notermans (ed.) Gender, Nation and Religion in European Pilgrimage, pp. 1-18. Farnham & Burlington: Ashgate.
Jansen, W., Notermans, C. (ed.) (2012) Gender, Nation and Religion in European Pilgrimage. Farnham & Burlington: Ashgate.
Kuźma, I. (2008) Współczesna religijność kobiet. Antropologia doświadczenia. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.
Lubańska, M. (2007) “Problemy etnograficznych badań nad religijnością”, w M.Lubańska (red.) Religijność chrześcijan obrządku wschodniego na pograniczu polsko-ukraińskim, pp. 7-31 Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego i Wydawnictwo DiG.
Łuczewski, M. (2007) “Popular Religion as Morality, Interpretation and Process”, Ethnologia Polona 28: 5-21.
Ługowska, J. (1986) “Pogrzeb Matki Boskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej”, Literatura Ludowa 3(XXX): 3-20.
Morgan, D. (1998) Visual Piety: A History and Theory of Popular Religious Images. Berkely, Los Angeles, London: University of California Press.
Niedźwiedź, A. (2005) Obraz i postać. Znaczenia wizerunku Matki Boskiej Częstochowskiej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Niedźwiedź, A. (2010) The Image and the Figure: Our Lady of Częstochowa in Polish Culture and Popular Religion. Kraków: Jagiellonian University Press.
Niedźwiedź, A. (2012) “Matka Boska przeżywana, rozmowę przepr. Artur Sporniak i Marcin Żyła”, Tygodnik Powszechny 34: 5-6.
Notermans, C. (2009) "Connecting the Living and the Dead: Re-membering the Family through Marian Devotion", in A.-K. Hermkens, W. Jansen, C. Notermans (eds) Moved by Mary: The Power of Pilgrimage in the Modern World, pp. 135-147. Farnham & Burlington: Ashgate.
Orsi, R.A. (2005) Between Heaven and Earth: The Religious Worlds People Make and the Scholars Who Study Them. Princeton, Oxford: Princeton University Press.
Piwowarski, W. (1983) “Wprowadzenie”, w W. Piwowarski (red.) Religijność ludowa. Ciągłość i zmiana, ss. 5-19. Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej.
Primiano, L.N. (1995) “Vernacular Religion and the Search for Method in Religious Folklife”, Western Folklore 54(1): 236-243.
Stomma, L. (1986) Antropologia kultury wsi polskiej XIX w. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.
Thomas, W.I., Znaniecki, F. (1976) Chłop Polski w Europie i Ameryce, tom 1 Organizacja grupy pierwotnej. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.
Tokarska-Bakir, J. (2000) Obraz osobliwy. Hermeneutyczna lektura źródeł etnograficznych. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Praca Naukowych Universitas.
Tomicki, R. (1981) “Religijność ludowa”, w M. Biernacka, M. Frankowska, W. Paprocka (red.) Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej, t. 2, ss. 29-70. Wrocław: Ossolineum, Instytut Kultury Materialnej PAN.
Zowczak, M. (2000) Biblia ludowa. Interpretacja wątków biblijnych w kulturze ludowej. Wrocław: Wydawnictwo Funna.
Zowczak, M. (2008) “Między tradycją a komercją”, Miesięcznik ZNAK 3: 31-44.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Как цитировать
Коды статьи
- EDN WTPVGB
- Тип статьи (РИНЦ) Научная статья (Научная статья)
